28 مارس 2025- متاآنالیز اخیر داده های حاصل از کارآزمایی‌ های تصادفی‌ و کنترل ‌شده، پتانسیل متفورمین را در کاهش هایپرپرولاکتینمی ناشی از آنتی‌ سایکوتیک ‌ها در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی برجسته کرد. متفورمین به طور موثر سطح پرولاکتین را به میزان 34.88 نانوگرم در میلی لیتر در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی که هایپرپرولاکتینمی ناشی از آنتی سایکوتیک را تجربه می کردند، کاهش داد.

بر اساس این متاآنالیز که در مجله Psychopharmacology منتشر شده است، کاهش هایپرپرولاکتینمی با دوزهای بالاتر متفورمین (1500 میلی گرم)، مدت زمان درمان کوتاه تر (<24 هفته)، شاخص توده ی بدنی بیش از 25 کیلوگرم بر متر مربع، و طول مدت بیماری بیش از یک سال در مقایسه با گروه کنترل، بارزتر بود. علاوه بر این، بیماران نسبت به متفورمین تحمل خوبی را نشان دادند، بدون افزایش قابل توجهی در عوارض جانبی یا قطع درمان، که بر پتانسیل آن به عنوان یک درمان کمکی تأکید می‌ کند.

هایپرپرولاکتینمی، یک عارضه جانبی شایع ناشی از داروهای ضد روان پریشی است که تا 70 درصد از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی را تحت تأثیر قرار می دهد و می تواند منجر به عوارضی مانند بی نظمی قاعدگی، اختلال در عملکرد جنسی و کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر پوکی استخوان شود. با توجه به گزینه های درمانی محدود موجود، محققان پتانسیل متفورمین، یک داروی رایج ضد دیابت را به عنوان یک مداخله درمانی برای مدیریت هایپرپرولاکتینمی ناشی از آنتی سایکوتیک ها بررسی کردند. دکتر مونگ لیانگ لو و همکارانش از گروه روانپزشکی بیمارستان وان فانگ وابسته به دانشگاه پزشکی تایپه در تایوان، به ارزیابی اثربخشی متفورمین در رفع به این عارضه پرداختند.

برای این منظور، محققان یک جستجوی سیستماتیک در PubMed، CNKI، Embase،Cochrane  وWeb of Science  تا 31 ژانویه 2024 انجام دادند تا کارآزمایی‌های تصادفی و کنترل ‌شده ای(RCTs)  را شناسایی کنند که تأثیر متفورمین را بر سطوح پرولاکتین در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی ارزیابی کرده بودند. داده های استخراج شده با استفاده از فراتحلیل اثرات تصادفی برای ترکیب یافته ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

یافته های کلیدی این مطالعه به شرح زیر است:

•  این متاآنالیز شامل 10 کارآزمایی بالینی تصادفی با 1046 شرکت کننده بود که 584 نفر از انها متفورمین دریافت می کردند و 462 نفر در گروه کنترل (دارونما یا بدون درمان) بودند.

•  متفورمین به طور قابل توجهی سطح پرولاکتین را در مقایسه با گروه کنترل به طور متوسط به میزان ​​34.88 نانوگرم در میلی لیتر کاهش داد.

•  دوزهای بالاتر متفورمین(1500 میلی گرم)، مدت زمان درمان کوتاه تر (کمتر از 24 هفته)، BMI  بالاتر (بالاتر از 25 کیلوگرم بر متر مربع)، و طول مدت بیماری طولانی تر (بیش از یک سال) با کاهش بیشتر در سطح پرولاکتین مرتبط بود.

متفورمین به خوبی توسط بیماران بدون افزایش قابل توجهی در عوارض جانبی یا قطع درمان در مقایسه با گروه کنترل تحمل شد.

نویسندگان این متاآنالیز، پتانسیل متفورمین را به عنوان یک گزینه درمانی برای مدیریت هایپرپرولاکتینمی ناشی از آنتی سایکوتیک در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی برجسته کردند. یافته‌های آن‌ها نشان داد که متفورمین به خوبی تحمل شد و به‌ ویژه در دوزهای بالاتر و دوره ‌های درمان کوتاه ‌تر در افراد با شاخص توده بدنی بالاتر و آن ‌هایی که طول مدت بیماری طولانی ‌تری داشتند، موثر بود. با این حال، محققان بر نیاز به تفسیر محتاطانه به دلیل ناهمگونی بالا در مطالعات تاکید کردند.

آنها تحقیقات بیشتری را برای کشف عوامل جمعیت شناختی و بالینی که ممکن است بر پاسخ درمانی تأثیر بگذارند، و در نهایت بهینه سازی نقش متفورمین در مدیریت هایپرپرولاکتینمی در این جمعیت بیمار توصیه کردند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/psychiatry/news/can-metformin-counteract-antipsychotic-induced-hyperprolactinemia-new-evidence-emerges-145664